Schilderen met levende vissen, knuffeldieren maken van kadavers, een hond laten verhongeren in een museum. Hoever kunnen kunstenaars gaan? „Je mag je huisdier doden.” Hoever kunnen kunstenaars gaan?

Kunstenaar Marco Evaristti stelde in 2000 in een Deens museum goudvissen tentoon in blenders. Twee werden er door bezoekers vermalen. De Costa Ricaanse kunstenaar Guillermo Vargas liet in 2007 een hond verhongeren in een museum. De brokjes stonden net buiten bereik. De Frans-Algerijnse kunstenaar Adel Abdessemed trekt momenteel langs galeries met een video-installatie waarin te zien is hoe zes dieren (waaronder een paard) de schedel wordt ingeslagen met een hamer.

Hoever kan men in de kunst gaan bij het gebruik van dieren? Kunstenaars tasten ethische en juridische grenzen af. Is het strafbaar wat ze doen? Waar ligt de verantwoordelijkheid van musea?

Vragen die ook bij recente exposities in Nederland gesteld kunnen worden. De museumsector voelt zich vooralsnog niet geroepen om dit soort kunstwerken te weren. Dat blijkt uit een advies van de zogenoemde Ethische Codecommissie voor Musea, die is ingesteld door onder meer de Nederlandse Museumvereniging. Deze commissie toetst ethische kwesties aan een gedragscode waaraan musea zich dienen te houden.

De code stelt onder meer dat musea hun publiek moeten beschermen tegen „onethisch en strafbaar gedrag”. Aan de andere kant moeten musea de authenticiteit van kunstenaars en kunstwerken respecteren en waarborgen.

In 2004 boog de commissie zich over een klacht van de Stichting Vissenbescherming, die vond dat het Stadsmuseum in Woerden een tentoonstelling had moeten verbieden en aangifte had moeten doen van dierenmishandeling door de kunstenaar, Theo van Meerendonk. Deze had een goudvis ingesmeerd met verf en laten spartelen tot de dood. De vis en een video van zijn doodstrijd waren te zien in het Stadsmuseum.

Tot teleurstelling van de Vissenbescherming stelde de commissie dat het noch aan haarzelf noch aan het museum was om een oordeel te vellen over het gedrag van de kunstenaar. Een „ronduit verwerpelijk” advies, volgens de Vissenbescherming. „De commissie wenst ten opzichte van dierenmishandeling kennelijk zelf geen ethische normen te hanteren. Ze stelt zich volstrekt passief op ten aanzien van datgene wat in de musea wordt tentoongesteld.”

Een andere ethisch en juridisch interessante ‘casus’ is kunstenares Katinka Simonse. Zij maakte een handtas van haar kat, dreigde 61 eendagskuikentjes in de shredder te doden als haar publiek ze niet kocht, sloot honderd hamsters op in plastic speelballen waarin ze urenlang rond renden en verwerkte katten- en hondenlijkjes tot speelgoedbeesten.

De Partij voor de Dieren heeft meermaals Kamervragen gesteld over haar projecten. „Zonder effect helaas”, zegt partijleider Marianne Thieme. „De minister van Landbouw vindt dit iets dat zoveel mogelijk aan de markt moet worden overgelaten. Ze wil er geen ethische beoordeling over geven.”

„Voor huisdieren gelden in Nederland veel minder regels dan voor productiedieren”, zegt Peter Koolmees, bijzonder hoogleraar diergeneeskunde in historische en maatschappelijke context aan de Universiteit van Utrecht. „In de wet staat alleen hoe koeien, varkens en kippen gehuisvest moeten worden, en op welke manier ze gedood moeten worden voor de slacht. Kleine huisdieren mag je in Nederland ongestraft doden, mits je het op een zorgvuldige en deskundige manier doet.” Pas als het doden gepaard gaat met pijn of vermijdbaar lijden bij het dier, kan de politie optreden. Niet het doden is dan strafbaar, maar het toebrengen van pijn.

Een rechterlijke uitspraak laat zien dat kunstenaars toch niet helemaal ongestraft hun gang kunnen gaan. De kunstenaar uit Woerden waarover de ethische commissie zich boog, is door de politierechter in 2004 schuldig verklaard aan het „zonder redelijk doel mishandelen van een goudvis”.

De kunstenaar kreeg echter geen straf opgelegd, omdat hij volgens de rechter al genoeg gestraft was door de negatieve media-aandacht en bedreigingen die hij had ontvangen.

Vooralsnog trekt de Frans-Algerijnse kunstenaar Adel Abdessemed met zijn video ongestoord verder.

Bron:nrc.nl

Wellicht een idee om de kunstenaars (hetgeen ik eigenlijk geen passende naam vind voor moordenaars) te verplichten hetzelfde lot te ondergaan als hun 'onderwerpen'? Misschien dat ze dan wel 2 x nadenken.... ;(
patrice

Hé bha , dat is geen kunst dat is dieren mishandeling :( :( :(

Dat moet dus eigenlijk verboden worden !!!!!!!!!!!!!!!!!

sorry tekst weggehaald.

Dan kunnen de Amerikanen ook wel zeggen dat hun martelingen in het Oosten pure kunst zijn.. dan mag het blijkbaar wel.
Die van die kat (Tinkebell noemt ze zich) was van de week bij Pauw en Witteman op tv.. nou heb even verder gezapt. Wat een vreselijk wijf!
Die zou ik nou graag als handtas willen hebben.. (oke boodschappen shopper dan).
Geef mij maar een echt schilderij aan de muur.. das kunst en daar kan je van genieten..

Hier word je toch echt naar van?! Noem iets kunst en alles kan?! Ik heb me al vaak lopen verbazen om stukken verroest ijzer ergens in een groen veld. Dat heet dan kunst... Maar oei, als je zelf een stukje land hebt waar een verroeste tractor oid in staat tot het wordt weggesleept, wordt je bijna aangeklaagd vanwege landschapsvervuiling... 8)7

Maar dit is m.i. gewoon pure dierenmishandeling. Schedel inslaan met een hamer... Geen weldenkend mens accepteerd dat, tot het gefilmd wordt en verkocht als kunst?! Sorry hoor...

Als je een kat tot handtas verwerkt of honden en kattenlijkjes tot speelgoedbeest maak, nouja... ik zou het niet willen hebben, maar toch: zolang de dieren op een normale manier aan hun einde zijn gekomen, heb ik daar geen probleem mee. Kunst? zo zou ik het niet willen noemen, maar vooruit..

Maar een hond dood laten hongeren (nb terwijl ie zijn brokjes kan ruiken en zien) is geen kunst, maar dierenmishandeling. Of dat nu in een museum gebeurt of bij iemand thuis, dat maakt toch geen verschil?!

Droevig word ik hier van...

Afschuwelijk dit...en het verbaasd mij echt ontzettend dat hier nog geen verbod op zit en een hoge straf. Die Katinka Simons oid heb ik ook gehoord, daar moet idd een boodschappentas van gemaakt worden!
Hoe verzinnen mensen het..hoe ziek is de wereld wel niet?!

Dit is nou een typisch voorbeeld van Kunst waar de NS al lang geleden is vertrokken...

Voor mij ligt de grens persoonlijk bij leedveroorzaken (tenzij bij de kunstenaar zelf, dan is het z'n/ haar eigen keuze) en bij aansporen tot geweld.

Wederom een bewijs: de mens is de meest bizarre diersoort op aarde.
Wordt hier heel droevig en boos tegelijk van, hoe KUN je?...